ZOEKGERAAKTE SIERADEN WIE VERGOEDT DE SCHADE?

ZOEKGERAAKTE SIERADEN. WIE VERGOEDT DE SCHADE?

De rechtpositie van juweliers en goudsmeden bij zoekgeraakte sieraden

Met enige regelmaat gebeurt het dat sieraden die ter reparatie worden aangeboden zoekraken. Dat kan bijvoorbeeld zijn tijdens de verzending van het sieraad naar het reparatieatelier. Juweliers vragen zich dan soms af of zij de totale waarde van het sieraad, dat veelal een veelvoud is van de reparatiekosten aan de klant moeten vergoeden.

Daarnaast kan het voorkomen dat het zoekgeraakte sieraad ook emotionele waarde  heeft. Het kan bijvoorbeeld een erfstuk zijn. In een recent geval vroeg de klant bij het zoekraken van een trouwring van haar overleden echtgenoot naast vergoeding van de materiële waarde van het sieraad tevens een ‘emotionele schadevergoeding’. 

Auteur: Gert den Haan, jurist bij MKB HuisJuristen B.V.

Zoekgeraakt

Raakt een sieraad zoek, dan is degene die het sieraad op het moment van zoekraken onder zich heeft in beginsel aansprakelijk voor de schade die hiermee gemoeid is. Heeft een juwelier het sieraad of horloge ter reparatie opgestuurd, dan is hij niettemin jegens zijn klant aansprakelijk. De juwelier kan de door hem aan de klant vergoede schade dan wel weer verhalen op degene bij wie het sieraad zoek raakte.

Als het sieraad of horloge tijdens transport c.q. verzending zoek raakt, is de juwelier daarvoor jegens de klant aansprakelijk. Kort gezegd, is degene die de verzending regelt  verantwoordelijk voor een goede ontvangst jegens de geadresseerde. Bij waardevolle zendingen kan gekozen worden voor verzekerd vervoer, zij het dat de vervoerder vaak beperkingen op zijn aansprakelijkheid opneemt in zijn algemene voorwaarden. Ook het afsluiten van een verzekering voor dit risico kan overwogen worden.

In de nieuwe algemene voorwaarden van de NJU en de VGZ (Algemene voorwaarden juweliers- en uurwerkenbranche en goud- en zilversmeden 2011) is het voorgaande ook opgenomen: de ondernemer is tegenover de consument aansprakelijk voor schade die het gevolg is van een tekortkoming die aan de ondernemer is toe te rekenen of voor zijn risico komt. Dat geldt ook voor zijn werknemers en personen die hij heeft aangesteld voor de uitvoering van de werkzaamheden die door de consument zijn opgedragen.

Gestolen of brand

Maar wat nu, als het sieraad of horloge door een overval, inbraak of winkeldiefstal gestolen is? Of door brand verloren gaat? In dat geval is sprake van overmacht aan de kant van de ondernemer. De schade is niet aan hem toerekenbaar. Hij is daarom niet aansprakelijk en hoeft de schade van de klant niet te vergoeden. Slechts als de juwelier voor het gestolen sieraad een uitkering heeft ontvangen van zijn verzekeraar, dient hij deze uit te keren aan de klant. Maar dat is logisch: zou hij dat niet doen, dan zou hij onterecht voordeel genieten, terwijl de klant juist verlies lijdt. Overigens hoeft de ondernemer ook geen schade te vergoeden als de inboedel- of kostbaarhedenverzekering van de klant de schade al dekt. Ook dit is geregeld in de algemene voorwaarden.

Beperking aansprakelijkheid

De nieuwe algemene voorwaarden bepalen dat de aansprakelijkheid van de juwelier of goudsmid beperkt is tot € 12.500,- per product. In de praktijk zal dit slechts in een enkel geval een daadwerkelijke limitering zijn, aangezien sieraden en horloges doorgaans een lagere waarde hebben. Deze beperking geldt overigens niet in geval van opzet of grove schuld en bij verkoop van een product.    

Vergoeding emotionele schade?

Hiervoor noemde ik het geval van het erfstuk dat zoekraakte en de klant die naast materiële ook emotionele schadevergoeding eiste van de juwelier. Komt deze immateriële schadevergoeding voor vergoeding in aanmerking? Het antwoord is: nee, tenzij de juwelier het oogmerk had de immateriële schade toe te brengen. Met andere woorden: als de juwelier de zaak met affectiewaarde zou hebben vernield met de bedoeling daarmee een ander te treffen. Dit zal zich in de praktijk zelden of nooit voordoen. De nieuwe algemene voorwaarden bepalen overigens ook dat emotionele en/of immateriële nimmer voor vergoeding in aanmerking komt. Slechts in het hiervoor bedoelde geval van het opzettelijk toebrengen van emotionele schade, waarbij geen sprake is van een tekortkoming, maar van een onrechtmatige daad, zal deze regel uitzondering lijden. Immateriële schade komt bij het simpelweg zoekraken van sieraden dus niet aan de orde.

Overigens laat een situatie waarin affectieschade aan de orde is natuurlijk ruimte voor een coulante houding van de ondernemer jegens de klant. De klantrelatie is immers ook veel waard!

Tot slot

Deze bijdrage beoogt een overzicht op hoofdlijnen te geven van de rechtspositie van de juwelier/goudsmid in geval van het zoekraken van sieraden of horloges. Iedere concrete situatie is echter weer anders en kan aanleiding zijn voor specifieke vragen. Vragen daarover of over de inhoud van dit artikel kunt u stellen aan de Federatie Goud en Zilver of rechtstreeks aan MKB HuisJuristen.